We leven in stressvolle tijden. Een nieuw virus grijpt om zich heen, waartegen we nog geen weerstand hebben. Heb je het zwaar te pakken, dan ben je écht en langdurig goed ziek. De wereld en ons leven zijn danig ontwricht. We moeten zoveel mogelijk thuis blijven, en afstand houden tot elkaar. Het is crisis. Emotioneel, economisch, op het gebied van gezondheid. Iedereen staat onder hoge druk. Daarmee komt ook ieders ware aard bovendrijven.Juist nu zijn coaches, therapeuten en experts op het gebied van persoonlijke ontwikkeling hard nodig. Om mensen te helpen hun weg te vinden in de grote en plotselinge veranderingen die plaatsvinden. Om uit te leggen wat dat doet met je brein en je stresslevels, en hoe je daar het beste mee omgaat.

THINK before you speak.

Het is jammer dat ik het moet zeggen, maar er is een alarmerend aantal zelfverklaarde mensenkenners die wat mij betreft flink door de mand is gevallen. In plaats van dat zij zorgen voor rust, inzicht en hoop, gaan ze volop mee in angst en paniek. In plaats van vertrouwen te versterken, vergroten ze het wantrouwen. Niet gericht op iets of iemand specifiek, maar als basishouding. Dat is niet alleen jammer. Het is zeer zorgwekkend. Alsof we niet al genoeg hebben om mee te dealen. Zij dragen niet bij aan de oplossing, maar vergroten juist de ontstane chaos. En ik krijg de indruk dat ze dat niet bewust doen, maar dat het ze aan weerbaarheid, vaardigheden en inzicht ontbreekt, die ze gezien hun status en werkgebied wél zouden moeten hebben.

Hier moest ik aan denken toen ik een artikel van Jop de Vrieze las: ‘Hoe word je een complotdenker?’ Kern die ik eruit haalde: “In Nederland gelooft bijna 40% dat de farmaceutische industrie liever geld verdient aan het langdurig behandelen van zieken dan om ze daadwerkelijk te genezen. […] Complottheorieen gaan vooral over machtsmisbruik. Fervente complotdenkers gaan net wat verder dan anderen en zien niet alleen machtsstructuren, maar doelbewust bedrog. […] Ze vinden intentie waar andere mensen alleen maar chaos en toeval zien. Volgens psychologen staat bij de complotdenker de radar voor het zien van verbanden en diepere oorzaken iets te scherp afgesteld; Complotdenkers zelf vinden juist dat de radar van anderen te zwak is afgesteld.”

Sommige beroepsgroepen worden maximaal getest nu. Mensen die werken in de gezondheidszorg bevinden zich in de frontlinie. Zij zien het drama in volle omvang. Zelf woon ik naast een ziekenhuis; sinds een paar weken is daar een andere ingang voor de eerste hulp, met een triagetent en afzetlinten, bewaking zelfs. Verder is de de boel hermetisch afgesloten. Alsof het gebouw de adem inhoudt. Telkens als ik er langs loop, krijg ik rillingen over mijn rug. Want ik weet dat daarbinnen tientallen mensen vechten voor hun leven.

Hoe ga je om met verandering?
Mensen hebben moeite met verandering, zeker als het om zulke grote en plotselinge veranderingen gaat als de ‘intelligente lockdown’ waarin we zijn belandt. Alleen als het echt moet mag je naar buiten, en als je dat doet, dan houd je minstens 1,5m afstand tot andere mensen. Alle evenementen zijn afgelast. Er zijn ondernemers die van het ene op het andere moment geen cent inkomsten meer hebben. Vreselijk! Meel, pasta en toiletpapier zijn moeilijk verkrijgbaar omdat deze producten gehamsterd worden. (Glutenintolerantie is weer uit de mode, kennelijk.) Sommige mensen reageren boos, of heel erg bang. Anderen bagatelliseren en steken de spreekwoordelijke vingers in hun oren.

Ook zie ik mensen opbloeien, en creatief worden als nooit tevoren. De relatieve stilte, de schonere lucht, het thuisblijven. Mensen die trauma (zelf ervaren of doorgekregen via (groot)ouders) in hun DNA hebben opgeslagen, weten exact hoe je functioneert in overlevingsstand! Een kennis van mij heeft direct haar eigen graanmolen aangeschaft, haar gezin zal niet snel honger lijden. Er is nog nooit zoveel zuurdesemstarter gemaakt. Via social media wordt gekookt, voorgelezen, muziek gemaakt.

De toegenomen druk maakt dat onze overlevingsstrategieen naar buiten komen. Complottheorieen vieren hoogtij. En dat is ook logisch. Het is verleidelijk om de oorzaak en de oplossing van problemen buiten jezelf te zoeken. Als individu ben je soms natuurlijk ook machteloos tegenover het grotere geheel, in die zin heeft de buitenwereld inderdaad veel invloed. Maar toch. Hoe jij reageert op en omgaat met tegenslag, met elke impuls die bij jou aankomt, heeft grote invloed op het vervolg. Deels is dat een kwestie van voorgeschiedenis en gestel, maar deels valt dat ook aan te leren. Iets wat coaches, therapeuten en andere experts op het gebied van wellness en persoonlijke ontwikkeling (voor het gemak vat ik verder in dit artikel deze hele groep samen als: ‘coaches’) weten, of in elk geval zouden moeten weten. In al de verschillende opleidingen op dat vlak leer je over de werking van de psyche, hoe mensen met zichzelf omgaan, hoe ze op anderen reageren.

Een ernstige crisis is een uitgelezen moment voor coaches om op te staan, en de mensen om hen heen door deze crisis heen te helpen. Dit is waar het vak voor is uitgevonden! Met ademhalings- en copingstechnieken, duiding van wat het voor een persoon betekent om plotseling in een totaal andere leefwijze te tuimelen. En gelukkig gebeurt dat ook. Hulde! Helaas zie ik ook een veel te grote groep coaches, mensen die zichzelf zien als in staat om anderen verder te helpen, die volledig meegaan in de paniek, in complottheorieen, in angstscenario’s, in pogingen om de werkelijkheid buiten de de deur te houden.

Er is een pandemie gaande, die vele slachtoffers eist en nog gaat eisen. Onze leiders doen hun best om deze crisis te managen. Daarbij gaan ook dingen fout. Ook virologen, medici en andere deskundigen kunnen nu niet blindvaren op draaiboeken en routine, al doende ontdekt men hoe het virus ‘werkt’, en men is op zoek naar medicijnen, vaccins die de ziekte min of meer onder controle krijgen. Er wordt hard gewerkt, heel hard. Het is een race tegen de klok, en elke dode rust zwaar op deze mensen. Wij leken kijken naar hen, de deskundigen voor antwoorden en oplossingen. Maar helaas. Er zijn geen eenduidige antwoorden, en daar zullen we het voorlopig mee moeten doen.

En ja, ons reptielenbrein houdt daar niet van, onzekerheid. Gevoelens van angst, woede, rouw zijn heel normaal in een situatie als deze. Depressie ook, of juist extreme daadkracht. Een coach voelt dat ook allemaal, maar hoort te weten hoe dat werkt in ons brein en reactievermogen. En hoort daar dus op te kunnen reflecteren in plaats van vol mee te gaan in soms vrij brute pogingen om toch een schijn van zekerheid op te kunnen blijven houden.

Ja, er zijn slechte en incompetente mensen met grote invloed. Maar voor de top geldt net als voor de rest van ons: iedereen doet maar wat. Het grootste deel van het leven bestaat uit nattevingerwerk, we reageren op wat ons voor de voeten komt, en soms pakt dat beter uit dan anders. Verder dan een educated guess komen we zelden, een stuk minder vaak dan we denken dat er mogelijk is. Ook, misschien juist wel als we in een positie met grote macht en invloed terechtkomen.

Wie gelooft in complottheorieen ziet zichzelf als zwak
Als hoe zwak zie jij jezelf als je anderen, geheime groepen, zoveel macht en manipulatiekracht toekent? Als je meegaat in de reactiepatronen van de massa, ben je dan wel geschikt als coach van andere mensen die duiding zoeken, vaardigheden, ruimere gezichtspunten?

Onze samenleving dreigt aan een fundamentele vertrouwenscrisis ten onder te gaan. Er zou meer geluisterd moeten worden naar vakkrachten in de zorg, het onderwijs en op andere gebieden. Hen zouden we moeten vertrouwen als ze aangeven dat er een bepaalde hoeveelheid tijd of spullen nodig is. Er zou weer respect mogen komen voor mensen die jarenlang een onderwerp diepgaand hebben bestudeerd. Als wetenschappers wereldwijd hard werken aan een oplossing of een medicijn, dan mogen we ervan uitgaan dat alle mogelijkheden die bij de gemiddelde leek opkomen, ook meenemen in de overwegingen. Als een arts iets zegt, zou dat zwaarder moeten wegen dan de mening van een willekeurige twitteraar. Dat dat uberhaupt ter discussie staat gaat mijn bevattingsvermogen ver te boven.

I give you clarity when in doubt. Help you find the vision, the words and the steps you have to take. Shed Moonlight on the pearls that you are meant to bring into this world. You will feel truly heard and seen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *